Revival van oude tradities
De globalisering lijkt in de samenleving de hang naar het kleinschalige, gezellige en authentieke aan te wakkeren. Ook in Leudal is er een revival van oude tradities te bespeuren, al dan niet onder leiding van lokale dorpsraden. Een aantal voorbeelden op een rij.
Signalen van een jachthoornblazer
Jan van Lievenoogen uit Heythuysen is blazer bij de jubilerende Jachthoornblazersgroep Midden-Limburg. Hij kocht zeventien jaar jaar geleden zijn boerderijwoning in Heythuysen van de toenmalige...
>>lees meer...
| Signalen van een jachthoornblazer |
 |
Jan van Lievenoogen kocht zeventien jaar jaar geleden
zijn boerderijwoning in Heythuysen van de toenmalige
jachtopziener Winand Grooten van Landgoed Het Kruis.
Sindsdien raakte hij als vanzelf betrokken bij het wel en
wee van dat Nederweertse landgoed. Hij fungeerde als
drijver bij de laatste drijfjachten aldaar en vond zijn
muzikale draai als blazer bij de Jachthoornblazersgroep
Midden-Limburg, waarvan Grooten grondlegger was.
Van Lievenoogen voelt zich thuis in deze blazersgroep
van vijftien mannen en één vrouw. Wekelijks repeteren
ze –onder leiding van kapelmeester Sjaak Smits- in de
jachthut van Landgoed het Kruis, dat aan de noordzijde
van Heythuysen grenst aan de gemeente Leudal. |
|
| Het
merendeel van de blazers is zelf jager of bij de jacht
betrokken als drijver of hondenman. Jan voelt zich als
een van de weinige niet-jagers vooral gegrepen door de
amicale en ceremoniële sfeer rondom de jacht, waarbij
het jachthoornblazen niet weg te denken is.
Vooral Duitsland en Frankrijk hebben sinds de 18de
eeuw een traditie opgebouwd in de muzikale begeleiding
van de jacht. De traditionele kleine furst
pless-beshoorn en de iets grotere parforcebeshoorn
waren van levensbelang om signalen door te geven aan
de drijvers en jagers in de linie. Beide signaalhoorns
hebben daarvoor vijf natuurtonen tot de beschikking.
Inmiddels is in Nederland, vanwege het verbod op de
drijfjacht, de inzet van de jachthoornblazers puur ceremonieel,
bijvoorbeeld ter begroeting, bij het eten of het
afscheid.
En, indrukwekkend is het blazen van de doodsignalen
bij het jachttableau, een eretribuut aan het
geschoten wild. Elk dier krijgt een eigen ‘laatste saluut’.
In Duitsland wordt deze traditie nog wel voortgezet.
Puur voor de muzikale uitdaging bespeelt Jan, naast de
signaalhoorn, ook de parforce eshoorn, die een groter
toonbereik heeft. De zes eshoornblazers van de
Midden-Limburgse Jachthoorngroep blazen daarmee
aparte fanfaremuziek, voornamelijk Duitse en Frans
getinte jachtmuziek. |
De jachthoornblazers hebben hun werkterrein in de
loop der jaren flink uitgebreid. Ze zijn graag geziene
gasten bij bepaalde paardenritten, bij de Hubertusmis,
bij sommige begrafenissen, bruiloften of valkerijdemontraties
en kasteelfeesten.
En dan zijn er ook nog
Nederlandse kampioenschappen, georganiseerd door
de Nederlandse Vereniging van Jachthoornblazers
(NVJB), waarvan zo’n 60 groepen lid zijn. Dan laten de
jachthoornblazers zich van diverse kanten zien: met een
keuze uit de jachtsignalen, een verplicht en een vrij
fanfarewerk, afgewisseld met gezamelijke optredens.
Elke jachthoornblazer kan ook meedoen aan het
individuele kampioenschap via een afvalsysteem. |
 |
|
Dit jaar bestaan de Jachthoornblazers Midden-Limburg veertig
jaar. Dit wordt feestelijk gevierd op 7 mei 2011 in het openluchtmuseum
Eynderhoof in Nederweert-Eind. Onder de vlag van de NVJB
strijden op die dag zo’n twintig blazersgroepen om de hoogste eer
tijdens de Nederlandse kampioenschappen Jachthoornblazen.
www.jachthoornblazersmiddenlimburg.nl |
...terug<
Processies in de kerkdorpen van Leudal
Hoewel minder talrijk dan in het zuiden van Limburg, zijn er ook
in Leudal in de maand juni een aantal Sacramentsprocessies,
de tweede zondag na Pinksteren.
De Sacramentsprocessie is een processie waarbij het
Allerheiligste in een monstrans door de priester door de
straten van het dorp wordt gedragen. De priester wordt
daarbij vergezeld door bruidjes, notabelen en verenigingen
zoals schutterij, fanfare of harmonie.
Zondag 19 juni zijn de Sacramentsprocessies van Neer,
Hunsel, Ittervoort en Wessem (Maasgouw)
zondag
26 juni zijn de Sacramentsprocessies van Ell, Neeritter, Roggel, Haelen en Thorn
(Maasgouw).
Dan zijn er in de regio nog enkele bijzondere processies.
Zondag 29 mei is er in Nunhem de St. Servaasprocessie,
vertrek uit de kerk om 9u30 naar de Servaasberg, waar
een prachtig bloementapijt gemaakt is en een openluchtmis
wordt gehouden.
Zondag 12 juni is in Buggenum de Aldegundisprocessie
na de mis van 9u30. Aldegundis (630-684) wordt vooral
aangeroepen als patrones tegen kanker. In de iconografie
is zij ook meermaals afgebeeld met een kreeft.
Jaarlijks bezoeken zo’n 500 à 1000 mensen de kapel op
de hoek Crompvoetsstraat-Holstraat..
Zondag 11 september is na de mis van 9u in Neer de
jaarlijkse processie naar de Witte kapel. Dit jaar een bijzonder
cachet, omdat de kapel 300 jaar (1711-2011)
bestaat.
Met de sjleager door de beugel
Beugelen is een typische sport
die voornamelijk beoefend wordt
in Noord- en Midden Limburg,
Oost-Brabant
en de Belgische en Duitse grensgebieden. In Baexem, Ell, Neer, Heythuysen
en Grathem zijn...
>>lees meer...
| Met de sjleager door de beugel |
 |
Beugelen is een typische sport
die voornamelijk beoefend wordt
in Noord- en Midden Limburg,
Oost-Brabant
en de Belgische en Duitse grensgebieden.
In Baexem, Ell, Neer, Heythuysen
en Grathem zijn clubs actief.
Daarnaast is er een aantal
recreatieve beugelbanen waar
mensen onder het genot van een
drankje de beugelsport kunnen
beoefenen, onder meer in
Kelpen,
Roggel en Heythuysen.
Dus, er is na zeven eeuwen nog
steeds leven in de beugelarij.
Zowel in competitieverband als
recreatief wordt er nog volop gebeugeld.
|
|
| Volgens de
overlevering is beugelen al in de 14e eeuw begonnen als
spel van de adel. In de 19e en 20e-ste eeuw had nagenoeg
elk dorp in Limburg en Brabant een of meer
beugelbanen. Men speelde buiten op niet-overdekte
banen, vooral ter ontspanning.
Het spel wordt gespeeld op een baan van zo’n 10 bij
5 meter. Op circa zeven meter staat een ijzeren ring: de
beugel. Het is de bedoeling om de bal van ruim vier
kilogram met een houten schopje (de sjleager) door de
beugel te spelen. |
Wedstrijden worden zowel individueel als in groepen
gespeeld tussen twee teams van vijf spelers. Elke speler
speelt met twee ballen.
In totaal zijn er vier ballen in het
spel, die alle vier door de spelers om en om worden
gespeeld.
Punten worden behaald door de bal door de
beugel te spelen of door de bal van de tegenstander aan
de korte kant - het verst van de beugel - uit de baan te
spelen. Beide mogelijkheden leveren twee punten op.
Wie het eerst 30 punten heeft gescoord, is winnaar.
Beugelen vereist geen lichamelijke training of kracht.
Inzicht en vaardigheid zijn wel belangrijk.
Het spel is
geschikt voor jong en oud, mannen en vrouwen. |
 |
|
Wilt u kennismaken met de beugelsport? Met vrienden, familie of
collega’s een leuk actief uitje organiseren? Neem dan eens een
kijkje op een baan bij u in de buurt. Kijk op www.beugelen.nl voor
de beugelclubs. Bij de meeste clubs is het mogelijk om recreatief
te beugelen. Ook zijn er beugelmogelijkheden bij Geelenhoof in
Kelpen-Oler, Claessen in Roggel, de Port in Heythuysen en de
Beugelbaan in Hunsel.
www.beugelen.nl |
...terug<
Grabbelen
Diverse dorpen hebben nieuw leven geblazen in de oudjaar-traditie van het grabbelen voor kinderen. Kinderen krijgen snoep of fruit toegeworpen na het zingen van een traditioneel liedje. In Buggenum en Neeritter is het jaarlijks gebruik. Maar ook Grathem heeft dit gebruik, het traditionele Stasie Rauke, weer nieuw leven ingeblazen. Kinderen trekken door het dorp, trekken aan de bel en zingen het volgende liedje:
Stasie Rauke, we komme hie aangelaupe, ich zaag uch aan de oaven sjtoan, is der niks gebakke, gaeftj os neut en appele, vrouw gaeftj, det djer lang laeftj, det djer riek en zalig waerdj.
Schieten met de schuttersbuks
Boogschuttersverenigingen in Midden-Limburg bieden workshops aan, maar ook de schutterijen bieden mogelijkheden om kennis te maken met de eeuwenoude schietkunst met de zware schuttersbuks. Op schuttersfeesten strijden de teams van de schutterijen om de hoogste eer door kogels af te vuren op bolletjes van 1.5 bij 1.5 mm tot zelfs 1 bij 1 cm. Deze bölkes hangen hoog boven in een raamwerk van een schietboom. Schutterij St. Severinus uit Grathem is een van de schutterijen uit Leudal die van mei tot oktober bedrijven, verenigingen, buurten en families ontvangt om onder deskundige begeleiding te schieten op een hypermoderne helderzicht kogelvanger. Meer info: dre.veugen@stseverinus.nl of Gerard Kempkes: 06-5250 7870
|
